Strona główna Rok 2025 Nr 598 Ludmiła Janusewicz – O twórczości literackiej i filmowej Remy Horn Jakubowskiego

Ludmiła Janusewicz – O twórczości literackiej i filmowej Remy Horn Jakubowskiego

0
249

Remi Horn Jakubowski to poeta, pisarz, reżyser, scenarzysta, i współproducent ponad czterdziestu pełnometrażowych filmów dokumentalnych, emitowanych w wielu telewizjach krajowych i zagranicznych, a także kinach studyjnych.
Autor powieści „Paradoks Jorga Steina”, książki „Chiny: Imperium Herbaty”, tomików wierszy: „Powiedz mi Ziemio” i „Cykady – wiersze miłosne”. Orędownik międzykulturowego porozumienia Wschodu i Zachodu. Futurolog, interesujący się także zagadnieniami związanymi z ewolucją biotechnologiczną człowieka oraz astrofizyką i fizyką kwantową, cyborgizacją, transplantacją umysłu do robota, teorią światów równoległych, duchem i materią. Znawca problematyki Azji pd – wsch., jej kultury i historii oraz gospodarki.

Wyreżyserował na podstawie własnych scenariuszy 40 filmów dokumentalnych, w tym 12- odcinkowego cyklu o tematyce chińskiej m.in. CHINY; KOLEBKA HERBATY (nominowany do Nagrody Orłów Polskiej Akademii Filmowej). To pierwszy w Europie obraz, który w sposób całościowy pokazuje kulturę herbaty w Państwie Środka, jej wartości duchowe, materialne i tło historyczne, a także współczesne uwarunkowania. Na kanwie dziejów herbaty poznajemy fascynujące wydarzenia – miejsca i ludzi – związane z kulturą herbaty, buddyzmem oraz innymi nurtami filozoficznymi a także medycyną chińską i codziennym życiem dawnych i współczesnych Chin.

 

CHINY: W CIENIU WIELKIEJ CZERWONEJ SZATY – historia trzech legendarnych herbat jest kanwą do pokazania unikatowych wartości kulturowych i przyrodniczych prowincji Fujian i Zhejiang, w południowo – wschodnich Chinach. Góry Wuyi są obszarem na którym rośnie i wyrabia się ponad 800 różnorodnych odmian herbaty. Przybliżając historię herbat reżyser w niekonwencjonalny sposób pokazuje także dzieje i portret socjologiczny społeczeństwa Państwa Środka. Całość uzupełniają ceremoniały związane z chińską kulturą herbaty.

CHINY: BULANG – to niezwykle ciekawy, poznawczy i pouczający dokument obrazujący kulturę herbaty na południowych krańcach Chin. Od tysiącleci przyroda i prawa natury sterują życiem mieszkańców. Praca na herbacianych polach wzgórz Jing Mai, zwłaszcza ręczny zbiór, to wyczerpujące zajęcie. Wśród 26 narodów mniejszościowych, w górzystym terenie żyje lud Bulang. Jego niezwykle barwna historia i współczesność budzi szacunek oraz podziw znawców kultury herbaty.
CHINY: HANI I SĄSIEDZI — unikatowy dokument przybliżający codzienność mniejszości narodowej Hani, w południowych Chinach, na pograniczu z Birmą, Laosem oraz Wietnamem. Hani starożytny naród przybył na obszar chińskiej prowincji Yunnan w II w n.e. Hani byli jednym z pierwszych narodów, który udomowił dziko rosnącą herbatę. Na kanwie dziejów kultury herbaty poznajemy zwyczaje i kulturę narodu oraz piękno południowo – zachodniego terytorium Chin.

CHINY: KRAINA LU YU – urokliwy i pouczający film o wyjątkowych walorach poznawczych, przypominający najwybitniejszą postać chińskiej kultury herbaty: filozofa i poetę Lu Yu. Mędrzec herbaty urodził się w 733 roku n. e. Przeżył 71 lat, z tego 28 w Guzhu, nieopodal Hangzhou starożytnej stolicy cesarstwa, w dzisiejszej prowincji Zhejiang, w południowo – wschodnich Chinach. W Guzhu Lu Yu napisał słynną Księgę Herbaty – Chajing, epokowe dzieło znane we wszystkich herbacianych krajach.

CHINY: JESTEŚCIE TYM, O CZYM MYŚLICIE – tematyka filmu dotyczy specyfiki buddyzmu w Chinach i jego rozwoju na przestrzeni wieków. Unikatowe zdjęcia zrealizowano m.in. w 1700-letniej świątyni Lingyin – Klasztorze Odosobnienia Dusz – oraz w innych historycznych świątyniach, które dotychczas nie były dostępne dla postronnych osób. Film zawiera urzekające zdjęcia przyrody, wypowiedzi mistrzów buddyjskich, przybliża losy życiowe mnichów oraz wyjaśnia na czym polega zen chiński.

CHINY: TAOIŚCI ZE WZGÓRZ HANGZHOU – film prezentuje oblicza taoizmu w Państwie Środka, zarówno w przeszłości jak i obecnie. Na kanwie dziejów 1700-letniego klasztoru Baopu usytuowanego na wzgórzach starożytnej stolicy Chin, w pobliżu Jeziora Zachodniego – poznajemy historię, rytuały, kulturę i współczesność taoizmu. Unikatowe zdjęcia taoistycznych uroczystości, przepiękna muzyka z dynastii Tang, codzienne życie mnichów; od ćwiczeń tai-chi do głębokiej medytacji, składają się na obraz, który zawiera nie tylko elementy poznawcze lecz także fascynuje pięknem przyrody i przybliża światowe dziedzictwo kultury.

CHINY: SCHODAMI DO NIEBA – film prezentuje światowe dziedzictwo natury oraz historię i współczesność Państwa Środka, uwypukla te elementy chińskiej polityki wobec zasobów przyrody i zabytków kultury, które dotąd były nieznane szerszej publiczności. Autorzy filmu docierają do najpiękniejszych miejsc naszej planety położonych w najodleglejszych zakątkach Chin centralnych i południowo-wschodnich.

CHINY: PASJE I OSOBLIWOŚCI – Chiny to kraj intrygujących zwyczajów i pełen różnorodnych, nietypowych pasji mieszkańców. Odnajdujemy je w obszarze muzyki, tańca, śpiewu i rzeźby. Wizytówką wioski Shangtian jest taneczny zespół herbaciarek, kobiet pracujących na plantacjach herbaty we wschodnich Chinach. We wsi mieszkańcy ćwiczą także sztukę kaligrafii, korzystając ze wskazówek i nauk zawartych w dziełach wybitnych Chińczyków z początku II wieku n.e. W Hangzhou starożytnej stolicy Chin, codziennie od godziny 6 rano ponad 20 tys. ludzi, na wzgórzu Wushan, ćwiczy różnorodne formy tańca towarzyskiego i zdrowotnego.

PERŁY RAJU – Dokument przedstawia dzieje Hangzhou, starożytnej stolicy Chin o której włoski podróżnik Marco Polo pisał, że to najbardziej romantyczne i luksusowe miasto świata. Dzisiaj jest to zabytek wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, podobnie jak Jezioro Zachodnie, Hangzhou to centrum jedwabiu, zielonej herbaty i światowego handlu internetowego. To również miasto koegzystencji wielu religii: taoizmu, buddyzmu, chrześcijaństwa, islamu oraz wspaniałych budowli sakralnych i unikatowej przyrody.


Zupełnie inną tematyką zajął się Remy Horn Jakubowski w książce PARADOKS JORGA STEINA , można ją zaliczyć do literatury science fiction, a pokazuje człowieka w czasach ewolucji biologicznej, w których cyborgizacja, przegrywanie umysłu na chip i transplantacja ludzkiego mózgu do powłoki robota staje się normą.
Tak szeroki zakres zainteresowań autora i prowadzona akcja powodują, że jest to książka zaskakująca i zmuszająca czytelnika do niejednej refleksji.
Tytułowy Jorg Amadeusz von Stein, to astrofizyk i dziennikarz, apologeta kosmosu i popularyzator wiedzy o meandrach duszy człowieka, czasami pacjent profesora Borysa Baumana-Kiryłowa w szpitalu psychiatrycznym, potrafiący przebywać w dwóch czasach, obecnym i równoległym, w przyszłości własnego ducha i ciała. Drugim bohaterem książki jest doktor Robert Farah, który w rozmowie ze Steinem wyznaje: „Pańskie wzloty i dramaty są częścią mojej osobowości!”, a swoje podróże do innego wymiaru tłumaczy tym, że istnieje rzeczywistość wykraczająca poza granice organicznej materii, czasu i przestrzeni. Gwałtowny rozwój wypadków pokazuje, że zło można pokonać miłością, która okazuje się największą wartością, bez względu na to w jakim świecie się znajdujemy, niezależnie od postępu technologicznego. Można więc powiedzieć, że jest to też książka o miłości, o rozszczepionej duszy człowieka, o tęsknocie za postrzeganiem sercem, a nie tylko zmysłami. Przeciwstawiając miłość złu, autor daje czytelnikom nadzieję, i taki jest ostatecznie wydźwięk tej książki.


Miłość jest także tematem jego ostatniego filmu MIŁOŚĆ z cyklu Drogi Boga i ludzi, łączącego w sobie elementy fabuły z dokumentem, jednocześnie mającym formę poetycko-muzyczną – to swego rodzaju przełom w filmografii dokumentalnej. Film jest opowieścią o uczuciach, emocjach, śmierci, radościach życia, wierze. Słowem o tym. co ulotne i trwałe, o energii, która determinuje nasze życie na każdym jego etapie. A tą energią jest miłość i jej barwy. „Miłość do Ciebie niezmienna, jak światło Boga biegnie z Tobą po drodze bez końca, do szczęścia” – pisze w swoim wierszu Miłość Remy Horn Jakubowski, i jego wiersze miłosne –  stanowią w pewnym sensie oś filmu skupiającą się na wszystkich barwach miłości oraz jej fundamencie – intymności i bliskości, które są niczym zrośnięte ze sobą drzewa. Tego, kto porusza się tylko w kręgu zauroczenia, od miłości dzielą lata świetlne.
Reżyser w filmie pokazuje miłość na wszystkich poziomach: emocjonalnym. fizycznym i duchowym, od relacji międzyludzkich poprzez miłość macierzyńską, miłość Boga, aż do świata roślin równie pełnego miłości.
Sięgnął także po Pieśń IV króla Salomona z Pieśni nad Pieśniami, w której jest najpiękniejszy obraz miłości międzyludzkiej, a jednocześnie obraz miłości Boga do człowieka, choć nie występuje słowo Bóg.
Często mamy problem ze zdefiniowaniem miłości. W starożytności próbowali ją pojąć Arystoteles i Platon. W czasach nam bliższych na przykład Zygmunt Freud czy Albert Einstein. Największe umysły epok próbowały ją włożyć w jakieś ramy. Ale czy powinniśmy ją dokładnie definiować? Miłość jest energią wysokiej częstotliwości a nienawiść znajduje się na przeciwległym biegunie. Pragnienie miłości jest wręcz pragnieniem metafizycznym, nie tylko w kategoriach potrzeb. Miłość zatem to nie tylko to, co kojarzymy z uczuciami i emocjami, ale także rodzaj postawy wobec życia. I wreszcie element bardzo istotny w postrzeganiu i definiowaniu miłości, a właściwie braku owego nazywania miłości: poza zmysłowe widzenie otaczającego nas świata i rola intuicji. To pozazmysłowe widzenie przewija się w filmie i innych rodzajach twórczości Remy Horn Jakubowskiego.
Nieprzypadkowy jest dobór utworów muzycznych w filmie, napisanych przez wybitnych kompozytorów i wykonanych przez znakomitych artystów, m.in.
Macieja Zakrzewskiego, Józefa Skrzeka, Zbigniewa Maleckiego. Koordynacji projektu muzycznego podjęła się Beata Moryto.. W fabularyzowanych scenach wystąpili znani aktorzy: Aldona Struzik, Wojciech Machnicki, Grzegorz Przybyła.

Film jest częścią szerszego projektu Drogi Boga i ludzi, który zapoczątkował film MIŁÓŚĆ. Cykl obejmie obszary tematyczne związane z pytaniami, jakie człowiek stawia sobie w wymiarze egzystencjalnym i metafizycznym, niezależnie od tego czy jest osobą wierzącą czy sceptycznie nastawioną do życia duchowego i metafizyki. Podejmuje również zagadnienia związane z rozwojem technologicznym i społeczno – gospodarczym ludzkości oraz problematykę wiary, nauki, wartości moralnych, egzystencji, przemijania i życia człowieka, unifikacji fundamentalnych oddziaływań, zachodzących w świecie przyrody.
Serial Drogi Boga i Ludzi składać się będzie z sześciu 56 – minutowych filmów, fabularyzowanych dokumentów. Każdy z tych filmów jest odrębną, zamkniętą całością. Obecnie reżyser kręci film Natura oraz Dobroć. Następne w kolejności, ale to już w przyszłym roku, będą Nieśmiertelność, Przebaczenie – współczucie – wybór, Żądza.

 

Ludmiła Janusewicz


Poprzedni artykułJanusz Paluch – recenzja spektaklu „Pan Tadeusz”
Następny artykułFranciszek Czekierda – Gombrowicz i Rita