Na stronie swiatzdrowia.pl czytamy:
Silne pragnienie kontaktu z tym, co uzależnia, oraz brak samokontroli burzą codzienne życie. Myśląc o nałogu, najczęściej przed oczami mamy alkohol lub papierosy. W rzeczywistości jednak wiele naszych codziennych czynności – np. zakupy – również może stać się uzależnieniem.
Wiele osób zastanawia się, jak rozpoznać nałóg i w jaki sposób z nim walczyć. W ostatnim czasie ukazało się kilka publikacji z tego zakresu. Ich treść przeplata się, zatem z góry proszę Czytelniczki i Czytelników o wybaczenie, jeśli kolejność prezentacji książek wyda się być przypadkowa.
Bardzo często mówi się, że alkoholizm to rak duszy. I tak właśnie, Rak duszy. O alkoholizmie, zatytułowała swoją książkę Ewa Woydyłło. Cenne kompendium wiedzy o uzależnieniach podsumowuje wieloletnie doświadczenia autorki w leczeniu uzależnień. Czytelnik znajdzie w niej praktyczne informacje o tym, czym jest uzależnienie oraz porady, jak z nim walczyć przy pomocy ruchu AA i jak żyć z uzależnionym. Po raz pierwszy w swojej książce, Ewa Woydyłło opowiada o tym, jak będąc już dojrzałą kobietą, skończyła psychologię i zdobyła nowy zawód terapeutki uzależnień. Jak w każdym ze swoich poradników, autorka dzieli się swoją wiedzą i wiarą w to, że można nauczyć się z powodzeniem kierować własnym życiem i osiągać zamierzone cele. A wszystko dlatego, że „Wszyscy jesteśmy od czegoś uzależnieni” i „Nikogo nie możemy zmienić – najwyżej siebie”.
Ewa Woydyłło jako psycholog zajmuje się leczeniem uzależnień w Ośrodku Terapii Uzależnień Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie. W ramach Fundacji im. Stefana Batorego kieruje Regionalnym Programem Przeciwdziałania Uzależnieniom. Jej dziełem jest rozpowszechnienie w Polsce leczenia według tzw. modelu Minnesota, opartego na filozofii Anonimowych Alkoholików. Pisze książki pełne wiary w nieskończone możliwości, jakie możemy w sobie odkryć, aby świadomie i z powodzeniem kierować swoim życiem. Spod jej pióra wyszły m. in.: Zaproszenie do życia, Wyzdrowieć z uzależnienia, Sekrety kobiet, My-rodzice dorosłych dzieci, W zgodzie ze sobą, Podnieś głowę, Buty szczęścia oraz Rak duszy. O alkoholizmie. Za ostatnią z wymienionych książek została nagrodzona przez czytelników „Charakterów” Nagrodą Teofrasta. Za osiągnięcia w dziedzinie terapii i profilaktyki uzależnień otrzymała medal św. Jerzego, za pracę z uzależnionymi w więzieniach – odznaczenie Ministra Sprawiedliwości.
Oprócz wątków osobistych autorka wskazuje, jak funkcjonuje mechanizm działania procesu uzależnień. Stwierdza, że alkoholizm jest niezależny od kultury kraju i samego pijącego. Analizuje historię ruchu AA, przedstawiając dwanaście tradycji AA oraz przebieg różnych mitingów organizowanych w ramach tego ruchu. Próbuje przedstawić tok rozumowania alkoholików: ich zachowania, emocje czy relacje z innymi ludźmi. Zwraca uwagę na niedojrzałość alkoholików. Jednocześnie podpowiada, czym według koncepcji AA jest dojrzałość:
Po pierwsze, dochodzi się do niej przez wyzbycie się pychy. Z tym wiąże się świadomość, że nie posiada się kontroli nad wszystkim. (…).
Chory na alkoholizm musi pracować nad sobą. Wielkie znaczenie ma stosowanie dwunastu kroków AA oraz wsparcie rodziny i bliskich. Dlatego uważam, że książka Rak duszy. O alkoholizmie Ewy Woydyłło jest adresowana do nas wszystkich – pijących i niepijących.
Ewa Woydyłło, Rak duszy. O alkoholizmie
Opieka redakcyjna: Lucyna Kowalik, Katarzyna Krzyżan-Perek
Redakcja: Lucyna Kowalik, Blanka Szywalska
Objaśnienia: Wojciech Sowa
Adiustacja: Anna Rudnicka
Korekta: Sylwia Frołow, Urszula Srokosz-Martiuk
Projekt okładki i stron tytułowych: Urszula Gireń
Redakcja techniczna: Robert Gębuś
Wydawca: Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o., Kraków 2025
ISBN 978-83-08-08147-1
Kontynuujmy problem alkoholizmu. Bowiem statystyki są zastraszające: codziennie w Polsce sprzedawane są trzy miliony tak zwanych małpek, a Polki i Polacy piją więcej, niż w okresie PRL-u.
Dlaczego zastosowałem modny ostatnio zwrot „Polki i Polacy”? Okazuje się, że ten problem dotyczy obydwu płci. Portret Polek, które zmagają się z chorobą alkoholową, prezentuje książka Alkohol. Piekło kobiet Moniki Sławeckiej. Autorka rozmawiała z kobietami znanymi i nieznanymi, aktorkami i pielęgniarkami, dyplomatkami i sprzedawczyniami. Łączy je jedno: uzależnienie.
Autorka, wraz z bohaterkami rozmów, zaprasza czytelnika w intymny świat doświadczeń, przeżyć i trudnych emocji, które bywają zarówno przyczynami alkoholizmu, jak i jego konsekwencjami.
W ostatnich latach obserwujemy wzrost liczby kobiet uzależnionych od alkoholu. Piją one w sposób szkodliwy dla zdrowia i życia swojego oraz swojego otoczenia. W piciu coraz bardziej upodabniają się do mężczyzn, co odciska na nich piętno.
Monika Sławecka jest absolwentką filmoznawstwa i scenariopisarstwa. Od ponad dekady pracuje w branży filmowej i telewizyjnej. Współpracowała jako asystentka reżyserów Marcina Wrony, Macieja Sobocińskiego i Marcina Ziębińskiego. Dotychczas zajmowała się pisaniem reportaży (w tym głośnych Balet, który niszczy i Porwania), a także pracowała przy scenariuszach wielu polskich filmów. Aktualnie jest autorką podcastu true crime Pętla zbrodni.
Autorka przypomina sławne kobiety, które zetknęły się z chorobą alkoholową. Są wśród nich: Demi Moore, Elizabeth Taylor, Melanie Griffith i wiele innych. Nie będę wymieniał nazwisk polskich gwiazd, ale anonimowo zacytuję słowa jednej z nich:
Przekonałam się, że alkoholizm to choroba śmiertelna i że moje picie każdego dnia zbliża mnie do śmierci. Musiałam zmienić swoje dotychczasowe życie, wyeliminować z niego każdą możliwą opcję pojawienia się alkoholu.
Przez całą książkę przewijają się szczere wyznania kobiet dotkniętych nałogiem i osób, które próbują im pomóc, pozwalają odnaleźć odpowiedź na pytania, które nie zawsze chcemy sobie zadawać. Gdzie leży granica? I co możemy zrobić, jeśli ją przekroczymy?
Czy możemy sobie wyobrazić sytuację, w której spotykają się dwie alkoholiczki i od jednej z nich, będącej na kacu, w dużym stopniu zależy życie dziecka tej drugiej? Taki przypadek występuje w książce Alkohol. Piekło kobiet Moniki Sławeckiej. Tragiczne, ale prawdziwe.
Monika Sławecka, Alkohol. Piekło kobiet
Redaktor prowadzący: Michał Nalewski
Redakcja: Alicja Matyjas
Korekta: Sylwia Kozak-Śmiech
Projekt okładki i grafiki: Elwira Kusz
Skład: Ewa Wójcik
Wydawca: Prószyński Media Sp. z o.o., Warszawa 2025
ISBN 978-83-8391-014-7
(wydanie poszerzone)
Skoro postawiliśmy problem osób uzależnionych od alkoholu, warto zastanowić się nad tym, co czują bliskie im osoby. Częściowo problemem tym zajął się Marek Sekielski w książce Współuzależnione. Dlaczego częściowo? Otóż autor zajął się tym, co od czuwają kobiety współuzależnione. Rozmawiał z takimi kobietami: szczerze, bez zahamowań, bez cenzury. Dziesięć spotkań, dziesięć mocnych i ważnych historii. Autor oddaje głos żonom, partnerkom i córkom osób uzależnionych. Kobietom, o których mało kto pamięta. A przecież one też chorują, też potrzebują zrozumienia, wsparcia i leczenia.
Marek Sekielski – producent i dziennikarz telewizyjny, związany z mediami od 20 lat. Rozpoczynał karierę przy programie Marcina Wrony „Pod napięciem” w TVN, współpracował z Telewizyjną Agencją Informacyjną, TVN24, TVN oraz TVP 1. Ma na koncie współpracę producencką z Fokus TV oraz Nowa TV. Nadzorował produkcję dokumentu „Tylko nie mów nikomu”, za który dostał m.in. Orła i Telekamerę, oraz „Zabawy w chowanego”. Wspólnie z Arturem Nowakiem wydał książkę Ogarnij się, czyli jak wychodziliśmy z szamba, zaś z Małgorzatą Serafin opublikował książkę Jest OK. To dlaczego nie chcę żyć?. W 2024 roku ukazał się jego tom rozmów Polska na odwyku. Na YouTubie prowadzi podcast Sekielski o nałogach.
Warto zacytować, co sam autor napisał we Wstępie do książki:
Ja, Marek, alkoholik, świadomy krzywd, które wyrządziłem swoim bliskim, chcę zostawić słowo do moich „kolegów” od kieliszka. To nie jest książka tylko dla ludzi, którzy nam towarzyszą – to też książka dla nas, alkoholików. Pokazuje, jak nasze picie wpływa na tych, którzy nas kochają. Może pomóc nam zrozumieć, dlaczego czasem tak trudno jest im nas wspierać. To w pewnym sensie klucz do tego, co naprawdę dzieje się w ich głowach. Polecam, bo warto wiedzieć, co się tam kryje.
Jak napisałem, Marek Sekielski prowadził rozmowy ze współuzależnionymi kobietami. Warto jednak przypomnieć, że alkohol nie odróżnia płci, a wśród jego ofiar są mężczyźni, których partnerki, żony czy matki piją. Pisałem o tym powyżej, dlatego uważam, że książkę Współuzależnione powinni przeczytać wszyscy.
Marek Sekielski, Współuzależnione
Redaktor prowadzący: Michał Nalewski
Redakcja: Anna Płaskoń-Sokołowska
Korekta: Barbara Szymanek, Anna Sidorek
Projekt okładki: Ilona Gostyńska-Rymkiewicz
Ilustracja na okładce: © master1305/Adobe Stock
Skład: Ewa Wójcik
Wydawca: Prószyński Media Sp. z o.o., Warszawa 2025
ISBN 978-83-8391-081-9
Podczas omawiania wcześniejszych książek pisałem, iż alkoholizm nie odróżnia płci. Dlatego sięgnąłem do kolejnej książki Marka Sekielskiego, zatytułowanej Polska na odwyku. Wprawdzie została ona wydana rok wcześniej, w 2024 roku, ale… problem nie zniknął. Najpierw był cykl wywiadów w internecie, a później powstała książka. Na początku jednak była potrzeba wysłuchania drugiego człowieka – poznania jego emocji, historii uzależnienia i drogi wyjścia z alkoholizmu. Te rozmowy mają pomóc znaleźć motywację do walki o siebie i dać nadzieję.
Chciałem odczarować stereotyp alkoholika jako osoby z nizin społecznych, często bezdomnego, leżącego na ławce przed blokiem albo żebrzącego o pięć złotych pod sklepem monopolowym. Stereotyp, który jest przekłamany, bo w Polsce osób uzależnionych może być nawet kilka milionów, a znakomita większość z nich rano wstaje, bierze prysznic, perfumuje się i idzie do pracy. Ich alkoholizmu często na zewnątrz w ogóle nie widać.
Marek Sekielski przeprowadził dwanaście szczerych i intymnych rozmów. Wśród jego interlokutorów znaleźli się między innymi: Borys Szyc – wybitny aktor, który przestał pić i zaczął się leczyć; lekarz, który w piciu dotknął dna; kobieta, która w alkohol uciekała od samej siebie i sportowiec, którego alkohol doprowadził do bezdomności. Były to rozmowy o piekle, z którego można wrócić. Tak: wrócić! Wszyscy jednak podkreślali, że najpierw trzeba uświadomić sobie, że problem istnieje. Potem następuje podjęcie walki z własnymi słabościami. W tym nie ma jednej drogi, jednego sposobu. Bardzo ważne jest wsparcie bliskich i empatia znajomych. Nie dopuszczajmy zatem do sytuacji typu „ze mną się nie napijesz”? Może bowiem okazać się – jak stwierdził Borys Szyc – że…
Główny problem z czyjąś odmową mają ci, którzy mają problem z piciem. Dla pozostałych nie jest problemem, że on się dzisiaj nie napije. Albo jak nie pali papierosów, że nie zapali papierosa.
Uporczywie wracam do kwestii płci osób pijących. Okazuje się, że w preambule Anonimowych Alkoholików przez długie lata widniał zapis, iż jest to wspólnota mężczyzn. Dopiero znacznie później dodano słowo „kobiet”. Niezwykle ciekawie opowiada o tym Ewa Podleśna – psycholożka, psychoterapeutka i działaczka społeczna.
W każdej z dwunastu rozmów można znaleźć wątek, który wypadałoby zacytować. Nie zrobię tego, ale zachęcam do przeczytania wydanej w ubiegłym roku książki Polska na odwyku Marka Sekielskiego.
Marek Sekielski, Polska na odwyku
Redaktor prowadzący: Michał Nalewski
Redakcja: Anna Płaskoń-Sokołowska
Korekta: Grażyna Nawrocka
Projekt okładki: Ilona Gostyńska-Rymkiewicz
Ilustracja na okładce: © CStock/Adobe Stock
Skład: Ewa Wójcik
Wydawca: Prószyński Media Sp. z o.o., Warszawa 2024
ISBN 978-83-8391-015-4
Alkohol jest „tylko” jedną z postaci nałogów. Równie niebezpieczne jest uzależnienie od leków. W Stanach Zjednoczonych epidemia uzależnień od leków przerodziła się w poważny kryzys, o którym mówi dziś cały świat. A co się dzieje w Polsce? Choć skala problemu jest inna, to mechanizmy bywają zatrważająco podobne. Nadużywanie pigułek i uzależnienie od leków nie musi zaczynać się od czarnego rynku. Wystarczą leki dostępne w aptekach, na receptę lub nie, a nawet suplementy diety przyjmowane bezmyślnie, często w kombinacjach, które mogą okazać się toksyczne.
Problem ten przedstawia Arkadiusz Lorenc w książce Polska na prochach. Autor zagląda za kulisy polskiej farmakologii. Opisuje szkodliwe skutki nieodpowiedzialnego samoleczenia, nadużywania antybiotyków czy stosowania leków niezgodnie z ich przeznaczeniem, ale za to w zgodzie z trendami lansowanymi przez celebrytów. Pokazuje zatrważające dane. Rozmawia z lekarzami, farmaceutami i pacjentami, by ustalić, dlaczego w Polsce tak łatwo ulegamy chęci sięgnięcia po tabletkę.
Arkadiusz Lorenc – reporter, absolwent Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie studiował języki niemiecki i hiszpański, oraz Polskiej Szkoły Reportażu. Publikował między innymi w „Dużym Formacie” – magazynie reporterów „Gazety Wyborczej”, „Polityce”, „Tygodniku Powszechnym”. W miesięczniku „National Geographic Traveler” pisał o podróżach. Finalista siódmej edycji Konkursu Stypendialnego im. Ryszarda Kapuścińskiego. Autor pierwszego na polskim rynku multiformatu reporterskiego Morderca z pikiety i książek Lękowi. Osobiste historie zaburzeń oraz Ukryci. Głosy z kryjówek przed Zagładą. Ostatnia z wymienionych książek była prezentowana na naszej stronie (zob. https://pisarze.pl/2025/04/15/roman-soroczynski-ocaleni/).
Jedna z rozmówczyń Arkadiusza Lorenca, znana polska mikrobiolożka, stwierdza:
Jeśli się nie opanujemy z nadużywaniem antybiotyków, to właściwie od razu możemy sobie strzelić w łeb, bo i tak drobnoustroje nas zabiją.
Polska na prochach – to ostrzeżenie i wezwanie do działania, bo jeśli nie wyciągniemy wniosków z doświadczeń innych krajów – jak na przykład Stanów Zjednoczonych – może nas spotkać taki sam los. Jaki? Proszę przeczytać ku przestrodze!
Arkadiusz Lorenc, Polska na prochach
Redaktor prowadzący: Michał Nalewski
Konsultacja merytoryczna: prof. dr hab. n. med. Agnieszka Neumann-Podczaska
Redakcja: Aneta Kanabrodzka
Korekta: Sylwia Kozak-Śmiech, Grażyna Nawrocka
Projekt okładki: Ilona Gostyńska-Rymkiewicz
Ilustracja na okładce: © CStock/Adobe Stock
Skład: Ewa Wójcik
Wydawca: Prószyński Media Sp. z o.o., Warszawa 2025
ISBN 978-83-8391-138-0
Roman Soroczyński
26.05.2025 r.
Warszawa
