Andrzej K. Waśkiewicz

Warunki uprawiania zawodu literackiego w Polsce

 

W latach 1951-1952 toczyła się w Polsce, podobnie jak w innych krajach bloku, wielka dyskusja o pracy Józefa Stalina Marksizm a zagadnienia językoznawstwa. Tyczyła ona spraw różnych, nie tylko językoznawstwa i literatury. Prace literackie, wpierw publikowane w „Pamiętniku Literackim”, ukazały się w 1952 w osobnej odbitce zatytułowanej Tezy Stalina o języku a zagadnienia współczesnego literaturoznawstwa. W rozprawie zatytułowanej O trwałe wartości w nauce prof. Kazimierz Budzyk, znakomity historyk literatury i bibliolog, zastanawia się do jakiej mianowicie sfery należy książka: bazy czy nadbudowy? Otóż, powiada, badania nad książką tyczą dwóch sfer, pierwsza z nich – to produkcja, tj. drukarstwo. W tej sferze badamy książkę „jako wytwór działalności produkcyjnej człowieka”. Mniemać można – nieszczególnie się w tym względzie różni od produkcji butów czy na przykład muszkietów. Dopiero w sferze drugiej książka „staje się dokumentem działalności społecznej i jej faktycznego rezonansu w społeczeństwie. W tym znaczeniu badania nad książką będą częścią historii społecznej narodu”.

Marek Wawrzkiewicz
Prezes Zarządu Głównego Związku Literatów Polskich

Sytuacja pisarza, sytuacja książki

 

Piszę o sytuacji książki dziś - we współczesnej Polsce, przeszło dwadzieścia lat po wielkiej transformacji. O sytuacji książki – a zatem o kondycji literatury w ogóle, o warunkach uprawiania zawodu pisarskiego, o edytorstwie, o rozpowszechnieniu i popularyzacji literatury. Z góry zastrzegam, ze moje myślenie obciążone jest swego rodzaju konserwatyzmem: książka jest dla mnie podstawowym dokumentem kulturowym. Nie będę zatem zajmował się literaturą w internecie, czy w telewizjach publicznej i komercyjnych – bo nie ma o czym mówić.


Przyznano Nagrodę Literacką Warszawy 2010

Nagroda przyznawana przed wojną w latach 1926 – 1938 r. powróciła ponownie w sierpniu 2008 r. W okresie przed wojennym otrzymali ja takie tuzy literatury polskiej jak Boy – Żeleński (1933), Pola Gojawiczyńska (1935), Wacław Berent ( 1929), Maria Kuncewiczowa ( 1937). Ostatnią przyznaną w roku 1938 i otrzymał ją Leopold Staff.

Powojennymi laureatami nagrody byli: Miron Białoszewski, Kazimierz Brandys, Juliusz Wiktor Gomulicki, Hanna Januszewska, Ernest Bryll i Jerzy Waldorff.
W ostatni dzień września w Arkadach Kubicki na Zamku Królewskim w Warszawie wręczono tegoroczne nagrody literackie Warszawy. Laureatami są: Marek Nowakowski za swoją twórczość związaną z Warszawą, Ryszard Przybylski uhonorowany za książkę „Cień jaskółki”, zaś Pawła Beręsewicza za „Warszawa. Spacery z Ciumkami” w kategorii literatury dla dzieci i młodzieży. W kategorii Edycja Warszawska  tryumfowała książka „Codzienności niegdysiejszej Warszawy Stanisława Milewskiego. (b.w)

Filip Wrocławski, 2005Mario Vargas Llosa Nobel 2010

Jorge Mario Pedro Vargas Llosa został laureatem tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.  Jak napisała Szwedzka Akademia został nagrodzony za "kartografię struktur władzy oraz wyraziste obrazy oporu, buntu i porażek jednostki". Pisarz z Peru jest znany . z powieści "Rozmowa w katedrze" i "Miasto i psy".
Mario Vargas Llosa ( prawdziwe nazwisko Jorge Mario Pedro Vargas Llosa) jest peruwiańskim pisarzem, przedstawicielem latynoamerykańskiego realizmu magicznego. Llosa nie stroni jednak od innych gatunków literackich - wydawał biografie, zbiory esejów, pisał sztuki teatralne, wiersze. Przez pewien czas zatrudnił się jako dziennikarz. Autor ponad 30 powieści, dramatów i esejów.

Prof. zw. dr hab. Andrzej Chodubski

Uniwersytet Gdański

 

Etyka a współczesny rozwój badań naukowych

„Wierzę w wielkie odkrycie.

Wierzę w człowieka, który dokona odkrycia.

Wierzę w przestrach człowieka, który dokona

odkrycia”

(Wisława Szymborska, Odkrycie, (w:)

Wiersze wybrane, Kraków 2004, s. 174)