Jan Orłowski - Wielcy Polacy w literaturze rosyjskiej

 

William Hoghart
William Hoghart

 

 

          Jan Bernard

 

                                         Pożegnanie z ojczyzną

 

                                  Słyszy Ogiński gdzieś zegara dźwięk,

                                  Jak bezlitośnie czas odmierza –

                                  Droga odcięta, zwisa sztandaru strzęp,

                                  Już czas się żegnać smutnym polonezem.

 

                                  Gaśnie w alejach świetlików rój,

                                  Promień księżyca lśni na fortepianie.

                                  Żegnaj, ojczyzno i utul mój ból

                                  Bo smutek pali jak otwarta rana.

 

                                  Na polach bitewnych tak wiele ciał

                                  Synów narodu w walce zbratanych.

                                  Tyś kompozytorze na koniu mężnie trwał,

                                  Broniąc wolności dziś nam zabranej.

 

                                  Ty w przestrzeloną sztandaru część

                                  Zabrałeś garść ojczystej ziemi.

                                  Kibitka stara w dal cię będzie nieść,

                                  Ptaki pożegnają cię polonezem.

                                  1991   

 

 

          Paweł Kukolnik

 

                                          Lipiński w Wilnie  

 

                                  Jakaż to wieść rozniosła się po Wilnie,

                                  Co na ulicach gromadziło ludzi?

                                  Co ich porusza dzisiaj tak silnie

                                  I co tak wielką ciekawość budzi?

                                  Co się zdarzyło, jaka przyczyna

                                  Zebrała tłum w wiosenny czas? –

                                  Wybuchła radość w grodzie Giedymina –

                                  Słowiański Arion zjawił się wśród nas!

                                  Tak jak na niebie nowe zjawisko

                                   Zostawić każe bieg zwykłych spraw,

                                  Tak on też zmusza zapomnieć wszystko,

                                  Gdy się rozdźwięczy jego skrzypiec gra.

                                  Jak tylko zjawił się w naszym grodzie,

                                  Zapomniał każdy o swojej szkodzie,

                                  O swarach, waśniach, brzemieniu trosk…

                                  Na ustach wszystkich był nasz sławny gość.

                                  Serc niecierpliwych czuje się drżenie,

                                  Kiedy nadejdzie słodka chwila ta,

                                  Gdy wreszcie gość nasz swym natchnieniem

                                  Dusz naszych struny poruszy w nas!

                                  Godzina owa już nadeszła wreszcie,

                                  Blask świateł w sali, słuchaczy tłum,

                                  Nie wszyscy chętni mogli się tu zmieścić…

                                  Oto i on już przybył tu!...

                                  Oklasków burza na powitanie,

                                  Nieśmiałe kroki – skromności znak!...

                                  Mistrz wszystkim wokół nisko się kłania,

                                  Układność w sobie ma i takt.

                                  Jak berło wzniósł magiczną swą laskę,

                                  Na sali umilkł wnet gwarny szum;

                                  Niezwykłym swego spojrzenia blaskiem

                                  Jak mag zniewolił liczny tłum.

                                  Zaległa cisza. Nikt zmącić jej się nie ośmiela…

                                  Wtem przemknął smyczek po strunach czarodzieja,

                                  Ze strun kaskada cudnych dźwięków spływa,

                                  To jak po zdradzie miłosnej cierpienie,

                                  Albo jak cudne słowicze pienie,

                                  Lub rozśpiewana ojczysta niwa,

                                  To jak fujarki dźwięk z dalekich gór,

                                  Lub bezcielesnych dziew syreni chór…

                                  Dźwięk każdy co spod smyczka jego spływa,

                                  Głęboko w serca ludzkie wciąż się wrywa,

                                  Słuch pieści, w żyłach krew ożywi,

                                  Obudzi w duszach święte porywy!

                                  Jak jasne gwiazdy pośród ciemnej nocy                        

                                  Poezji blaskiem płoną mistrza oczy.

                                  Zachwytu chwile wiecznie trwać nie mogą,

                                  Ale zostaje po nich pamięć błoga.

                                  Są one jak młodości złotej czas,

                                  Jak pierwsza miłość wiecznie żywa w nas.

                                  Po latach trudu, po życia poniewierce,

                                  Gdy nam siwizna już pobieli skronie,

                                  Powiemy sobie, by pocieszyć serce –

                                  Słuchaliśmy cię niegdyś, nasz słowiański Arionie! 

                                  30 kwietnia 1838 r.  

 

 

          Jan Bernard

 

                                           Wspomnienie o kajdanach

                                            (z cyklu Krym Mickiewicza)

 

                                  Rozbłysła w słońcu przestrzeń wód

                                  Jak w stepie rosa na burzanie.

                                  Wspomniałeś znów klasztorny mur

                                  Bazylianów i z Litwą rozstanie.

 

                                  Tam trwożył sny Sybiru mróz,

                                  W niewoli mrocznej długie trwanie;

                                  Prosiłeś w myślach, by sprawił Bóg,

                                  Że jasny dzień nad Polską wstanie.

 

                                  To było tam… i był na ziemi raj.

                                  Przez wiek się przyśnić nie mógł.

                                  Jak jednak tu na krymskim brzegu

 

                                  Opiewać piękno górskich skał,

                                  Gdy przemoc dławi bliski twój kraj

                                  I jęczy w kajdanach polska ziemia?

 

 

                                            Rozmyślanie w dolinie

                                          (z cyklu Krym Mickiewicza)

 

                                  Zbudować chatę gdzieś w dolinie,

                                  Do kresu swoich dni w niej żyć,

                                  Podziwiać lot ptaków nad głębiną –

                                  Cóż piękniejszego może być?

 

                                  Ból w duszy mej się nie rozpłynie,

                                  Ran Polski dłużej nie da się kryć,

                                  Przy niej jak przy zhańbionej świątyni

                                  Na straży powinieneś tkwić.

 

                                  Choć niewidoczne są kajdany,

                                  Lecz w duszy słyszysz wciąż ich brzęk.

                                  Bolą okrutnie Polski rany,

 

                                  Bolesny w dali słychać jęk

                                  I popiół z Polski wichrem gnany

                                  Znaczy ślad dalszej drogi twej.

 

 

                                           Modlitwa Mickiewicza

                                        (z cyklu Krym Mickiewicza)

 

                                  Wszechmocny Boże! Dodaj sił,

                                  Udźwignąć ciężar cierpień Polski,

                                  Bym je wytrwale zawsze znosił

                                  Jako jej wciąż niezłomny syn.

 

                                  Me słowa są jak krew z moich żył,

                                  Jak bojownicy dumnej Polski.

                                  Tchną one duchem jej świętości,

                                  Duch ten w nich od dzieciństwa był.

 

                                  Włożyłem w nie moc swej ojczyzny,

                                  Jej wszystkie bóle, krwawe blizny,

                                  By źródła życia z nich wytrysły.

 

                                  Niechaj się zrodzi ze słów tych

                                  Wezwanie dzwonów, wielki zryw

                                  Serc bratnich pośród polskich niw.

 

 

          Aleksandr Gatow    

 

                                                   Juliusz Słowacki

 

                                  Wędrowiec, prorok, buntowniczy geniusz

                                  W sercu swym zmieścił ogrom polskich ran,

                                  Porażek gorycz i powstańcze gniewy,

                                  Triumf wrogów u bezbronnych polskich bram.

 

                                  On był jak kapłan na pokolenia,

                                  Wyrósł wśród ludów ponad czas i stan,

                                  Stał się jak mesjasz z Ksiąg Objawienia,

                                  Łaskawy los go w darze Polsce dał.

 

                                  Uniknął cierpień i nie szukał sławy,

                                  Słowem swym przeklął katów Warszawy

                                  I błogosławił jej szaleńczy bój.

 

                                  On wierzył w Polskę, z nią współcierpiał wiele,

                                  Proch jego ziemski spoczął na Wawelu,

                                  By pośród królów znaleźć spokój swój.

                                  1969

 

 

          Jan Bernard               

 

                                      Wybrane sonety o Chopinie       

 

                                                 Świat Chopina

 

                                  On muzykę tworzył z promieni

                                  Księżyca, słońca, gwiazd i zórz.

                                  W nią wkładał duszy swej tchnienie

                                  I gromy epokowych burz,

 

                                  Kiedy odczuwał jak na przemian,

                                  Niby przypływy groźnych mórz,

                                  W fortepianowej muzyki brzmieniach

                                  Niepokój i ból wyrażał swój.

 

                                  Liryczny świat i pełen wzruszeń

                                  Z geniuszu jego i natchnienia

                                  Wykwitł i serca w nas poruszył.

 

                                  I ten wspaniały świat Chopina

                                  Żył będzie wciąż, dopóki duszę

                                  W człowieku będzie świat doceniał.

                                  2012

 

 

                                              Smutek o zmierzchu

 

                                  W pałacu księcia Radziwiłła

                                  Grał Chopin. Czuł przy fortepianie,

                                  Jak ojczyzna w dali krwawiła

                                  I dogorywało już powstanie.

 

                                  Wszystko co było sercu miłe,

                                  Cień smutku chmurą przesłaniał.

                                  Fortepian smutne tony dobywał,

                                  Milczeli goście zasłuchani.

 

                                  Zamglony Paryż za oknami

                                  Wydawał się współczuć w milczeniu.

                                  Chopin boleśnie zasępiony

 

                                  Myślami wciąż był z powstańcami.

                                  Przeniósł i gości dźwięków tchnieniem

                                  W dalekie nadwiślańskie strony.

                                  2010  

 

 

                                             Urna z ziemią ojczystą

 

                                  Święta urna z ziemią ojczystą

                                  Jest jakby muzyki skarbnicą –

                                  To jak mazurek zabrzmi ognisty,

                                  Lub jak sonata miła zachwyci.

 

                                  Miła urna z ziemią ojczystą

                                  Choremu sercu da moc życia,

                                  Przypomni miejsca sercu bliskie,

                                  Które po nocach śnią się skrycie.

 

                                  Ona rozumie bez słów Chopina,

                                  Ona duchowe mu leczy rany.

                                  Taką ma siłę ojczysta ziemia,

 

                                  A on zaś – dobrowolny wygnaniec

                                  Jej głosy w dźwięki muzyki zmienia,

                                  By w przyszłych żyły pokoleniach.

                                  2010  

 

 

                                                   Moje życie

                                     (List Chopina do siostry Ludwiki)

 

                                   – Ludwiko, siostro ma, nie zwlekaj!

                                  Przybywaj rychło, wraz z rodziną.

                                  Mnie chyba smutny los tu czeka –

                                  A przy was kaszel mój przeminie.

 

                                  Jeśli nadziei mej na przekór,

                                  Łaskawość Boża mnie ominie,

                                  Wasz przyjazd będzie dobrym lekiem

                                  I moc duchowa na mnie spłynie.

 

                                  Będziecie dla mnie jak powietrze,

                                  I jak wysłańcy ojców ziemi,

                                  I niby słowo jej najświętsze,

 

                                  Które tu życie me odmieni.

                                  Radości być nie może większej

                                  Niż bliski ktoś na obcej ziemi.

                                  2008 

 

 

          Teofan Liszniewicz

 

                               Geniuszowi – Henrykowi Sienkiewiczowi

                                            (26 października 1924 r.)    

 

                        Już marsz Chopina donośnie zadźwięczał,

                        Dokoła ludzki gwar i poruszenie…

                        W łańcuch się splotły niezliczone ręce,

                        Mowy i pieśni budzą w sercach drżenie…

                        ----------------------------------------------------

                        Milczą poeci w smutku pogrążeni,

                        Śpiewacy pieśni urwali wpół słowa…

                        Tłum ludzi czeka w głębokim skupieniu,

                        Na jego twarzach smutek i żałoba…

                        ------------------------------------------------

                        Blaskiem promieni słońce świat obdarza,

                        Wicher jesienny w księgach Sienkiewicza

                        Otwiera cudne Quo vadis? stronice.

                        Ligia jak Wenus pięknością olśniewa,

                        Tłum nieustanne chciałby mieć igrzyska,

                        Tysięcy ofiar tyran krew przelewa…

                        -------------------------------------------------

                        Czy strach ogarnął rycerzy? Skrzetuskim

                        Czyż przystoi nad starą płakać szablą,

                        Która rąbała potworów pruskich,

                        Kiedy na ziemie sąsiednie napadli?

                        Rycerze Polski łez nie wylewają

                        Tam, gdzie nie trzeba – zaręczał Mickiewicz!

                        … Lecz jak nie płakać, gdy w trumnie Sienkiewicz!

                        Starzy i młodzi głowy swe schylają!...

                        ---------------------------------------------------

                        Cyt! Drzwi świątyni otwarte zostały.

                        Wniesiono drogie nam prochy pisarza.

                        Szeptali ludzie: „Henryk w blasku chwały

                        Pośród największych poetów się znalazł.

                        I patrząc z nieba na świat zasmucony,

                        Wierzył, że kraj nasz (też grzechem splamiony), 

                        Nie będzie chciał żyć w szalonej swobodzie,

                        Że po ciernistej Chrystusowej drodze

                        Wzniesie się śmiało i z pomocą Boga

                        Na szczyty najwyższe ducha narodu!”

                        – „Hej! Nie tłoczcie się! Dajcie przejście trumnie!

                        W niej spoczął naszej dawnej chwały piewca!”

                         – „Pochylcie przed nim swe sztandary dumne,

                        Przy trumnie złóżcie laurowe wieńce!”

                        ----------------------------------------------------

                        …Krzyż duży tworzą złote chryzantemy

                        I łez brylanty w wielu oczach błyszczą.

                        Wszak dla narodu Zmarły był natchnieniem!

                        Czekali wszyscy, kiedy sny się ziszczą

                        I kiedy wróci On – Polski sumienie!

                        -------------------------------------------------

                        Żałobne słońce twarz swą chce skrywać,

                        Serca zebranych ostry ból przeszywa…

                        Ludzie z szacunkiem obnażyli głowy,

                        Ciszę rozdarły salwy honorowe…

                        Po nich znów zabrzmiał znany marsz Chopina

                        I pogrzebowe dźwięki Beethovena.

                        ------------------------------------------------

                        Zapłakał naród do głębi wzruszony

                        I z wież świątynnych ozwały się dzwony.

                        A Prusak Kain? „Z martwych powstał Abel”!

                        Głosem „Zygmunta” rozdźwięczał się Wawel.

                        Czy słyszysz carska Rosjo – Balladyno,

                        Że z grobu wstała i Polska – Alina!?

                        Księgę Henryka do piersi przyciska

                        I leje łzy przed Matką Jasnogórską.

                        ------------------------------------------------

                        Zapalcie świece! I niechaj ich płomień

                        Ku temu co wieczne myśl waszą skłoni!...

                        Światła dla duchów! Prorocza myśl wieszcza

                        Niech w waszych sercach trwale zamieszka. 

                        Niechaj się skruszą serca małoduszne

                        I małoduszność niechaj wszędzie zginie!

                        Szaleńców wszelkich od ich czynów zgubnych

                        Niech ręka Boża raczy w porę wstrzymać!...

                        ………………………………………………….

                        Cyt! Już donośnie zagrały organy

                        I poruszyły się znów serca mnogie…

                        Znów się otwarły narodowe rany:

                        „Pisarz za nami wstawi się przed Bogiem!”

                        Dziś płaczą ci, co znali tylko klęski.

                        A słaby wiatr las sztandarów rozwiewa

                        I jakby śpiewać chciał zwycięskie pieśni

                        Temu, co serca Polaków zagrzewał.

                        Nikt nie otworzy tego sarkofagu!

                        Vivant Mortales! ..My – ku życiu śmiało!...

                        Geniusza sława – narodowa saga!

                        Dusze są wieczne!... Zmarło tylko Ciało!...

                        Warszawa, 1924

 

 

          Igor Siewierianin

 

                                                      Żeromski

 

                                  On zgłębił życie, żeby przekląć je.

                                  I w dusze ludzi gorycz wlewał,

                                  Radość też zawsze w smutek zmieniał,

                                  Jakby świat cały w rozpaczy legł.

 

                                  Niewinnych dręczy sumienie, że

                                  Niebieski błękit mrok zaćmiewa,

                                  Że srogi wichr zwał chmur nawiewa,

                                  Ziemię od nieba oddzielić chce.

 

                                  O, jakże wyżyć na tym świecie,

                                  Kiedy niewinne w duszy dzieci

                                  Na nędzne życie skazał los!

 

                                  Nie ma nadziei. Być jej nie może –

                                  Nad ziemią śmierci cień się łoży –

                                  Żeromski marność wieścił w głos.

                                  1926           

 

 

                                                   Reymont

 

                                  Kochanką jego ziemia jest,

                                  Umiłowana szczodra niwa.

                                  To dla niej on miłością żywą

                                  Napełnił czułe serce swe.

 

                                  Bez reszty przyjąć ja dziś go chcę,

                                  Wszak z jego stronic światłość spływa,

                                  Oświeca rozum, ku dobru wzywa,

                                  Jak słońce jasnym blaskiem tchnie.

 

                                  W najgęstszym mroku on dojrzał tęczę

                                  I tam gdzie ludzie krwawią i jęczą

                                  On radość słyszał. Godności chłopa strzegł,

 

                                  I w jego sercu zawistnym i czerstwym

                                  Szlachetność i dobro dostrzegłszy,

                                  Opiewał je – nie na jeden wiek.

                                  1926         

 

 

          Władimir Britaniszski   

 

                                                 Leopold Staff. 1944 rok

 

                                                   W latach pierwszej wojny światowej w pobliżu Lwowa

                                                          spłonął dom Staffa: rękopisy, listy, książki. W roku 1944,

                                                          kiedy hitlerowcy po zdławieniu Powstania Warszawskiego

                                                          niszczyli miasto, wypędzając ocalałych mieszkańców,

                                                          spłonął dom, gdzie mieszkał Staff.

 

                                  Warszawa padła w walce, dymów obłok nad nią stał,

                                  Trzeba się było z miastem pożegnać.

                                  Sześćdziesięcioletni Staff

                                  Szedł w Polskę, bezdomność była przed nim.

 

                                  Idzie się lekko. Niczego nie trzeba nieść,

                                  Ni rękopisów, ni żadnych przedmiotów,

                                  Ale po drodze już w głowie rodzi się wiersz,

                                  Lecz czy akademik znieść nowy cios jest gotów?

 

 

                                                                 Z rosyjskiego przełożył Jan Orłowski

 

 

                                   Objaśnienia i noty o autorach wierszy

 

 

          Jan Bernard, Pożegnanie z ojczyzną

        Urodzony w roku 1937 w Warszawie Jan Bernard jest współczesnym poetą rosyjskim (mieszka w Stawropolu), który z upodobaniem podejmuje w swojej twórczości tematy polskie. Świadczą o tym zbiory jego sonetów: Polskie sylwetki (1991), Warszawska lira (2008), Serce Fryderyka Chopina (2008), Świat Chopina (2012) i in.

        Wiersz Pożegnanie z ojczyzną (1991), poświęcony Michałowi Kleofasowi Ogińskiemu (1765-1833), zainspirowany został słynnym polonezem Pożegnanie Ojczyzny polskiego kompozytora.

          Paweł Kukolnik, Lipiński w Wilnie

        Autor tego wiersza Paweł Kukolnik (1795-1884), urodzony w Zamościu, syn Bazylego Kukolnika, profesora Akademii Zamojskiej, po upadku Księstwa Warszawskiego zamieszkał w Petersburgu, gdzie bez należytych kwalifikacji szybko awansował na stanowisko profesora Uniwersytetu Wileńskiego, a następnie na prezesa Komitetu Cenzury w Wilnie. Pisał wiersze i poematy po rosyjsku, ale nigdy nie zdobył uznania jako poeta.

        W wierszu Lipiński w Wilnie Kukolnik opisał występ artystyczny głośnego polskiego skrzypka i kompozytora Karola Józefa Lipińskiego (1790?-1861), nazywanego „polskim Paganinim”. Koncert ów odbył się w Wilnie 30 kwietnia 1838 roku. Kukolnik nie określał narodowości Lipińskiego, lecz nazwał go „słowiańskim Arionem” (Arion – półlegendarny grecki poeta i śpiewak, który żył na wyspie Lesbos na przełomie VII i VI wieku pne.).

          Jan Bernard, Wspomnienie o kajdanach

        O autorze zob. uwagi do wiersza Pożegnanie z ojczyzną. Umieszczone wyżej trzy sonety J. Bernarda o Adamie Mickiewiczu – Wspomnienie o kajdanach, Rozmyślanie w dolinie i Modlitwa Mickiewicza, zainspirowane zostały Sonetami krymskimi (1826) polskiego poety. Cykl Jana Bernarda Krym Mickiewicza po raz pierwszy ukazał się w roku 1988 w zbiorze poezji Dusza człowiecza. Stawro-Polskie sonety i był kilka razy przedrukowany w innych zbiorach wierszy tego poety.  

          Aleksandr Gatow, Juliusz Słowacki

        Aleksandr Borisowicz Gatow (1899-1972) – poeta i tłumacz, autor wierszy patriotycznych i agitacyjnych. Sonet Juliusz Słowacki (1969) stworzył Gatow z okazji 160 rocznicy urodzin autora Kordiana, Prochy Słowackiego przewiezione zostały z paryskiego cmentarza Montmartre w roku 1927 i złożone na Wawelu obok Mickiewicza.

          Jan Bernard, Wybrane sonety o Chopinie

        Jan Bernard – zafascynowany po latach swoją pierwszą ojczyzną – napisał ponad trzysta sonetów o Fryderyku Chopinie. Złożyły się one na trzy kolejne zbiory: Serce Fryderyka Chopina (2008), Pożegnanie z Laskiem Bulońskim (2010) oraz Świat Chopina („Sijanije” 2012, nr 4, s. 5-18). Bogactwo tematów chopinowskich w twórczości rosyjskiego autora jest niewątpliwym fenomenem w literaturze światowej. Oznaczenie roku pod wybranym utworem o Chopinie informuje o tytule zbioru, z którego pochodzi dany sonet. Pełniejsze wydanie sonetów w polskim tłumaczeniu zawiera zbiór: Jan Bernard, Sonety o Fryderyku Chopinie, „ Polihymnia”, Lublin 2015.

          Teofan Liszniewicz, Geniuszowi – Henrykowi Sienkiewiczowi  

        Teofan Liszniewicz jest dzisiaj całkowicie zapomnianym poetą rosyjsko-polskim. Trudno dotrzeć do bliższych informacji o jego życiu. Wiadomo, iż na początku pierwszej wojny światowej publikował pisane po rosyjsku antyniemieckie wiersze w rosyjskiej gazecie „Warszawskoje utro” („Warszawski Poranek”). Wzywał w nich do braterstwa rosyjsko-polskiego we wspólnej walce z Niemcami i Austrią.

        Wiersz Geniuszowi – Henrykowi Sienkiewiczowi (ros. Gieniju – Gienrichu Sienkiewiczu) powstał w październiku 1924 roku z okazji sprowadzenia ze Szwajcarii prochów Sienkiewicza, które spoczęły w katedrze Św. Jana w Warszawie. W latach następnych Liszniewicz publikował już tylko po polsku pisane obszerne wiersze, które poświęcał wielkim Polakom: Requiem geniuszowi Juliuszowi Słowackiemu (1927), Wielkiemu Wodzowi Narodów Józefowi Piłsudskiemu oraz Pieśń o polskim morzu (1930), Te ostatnie dwa tytuły ukazały się jako jeden zwarty druk. W wierszach drukowanych po polsku Liszniewicz zmieniał swoje imię Teofan (ros. Fieofan) na Teofil. Po drugiej wojnie światowej zaistniał on jeszcze jako autor skromnego zbiorku poezji marynistycznej Gwiazdy nad otchłanią Bałtyku (Bydgoszcz 1945).

        W przekładzie wiersza Geniuszowi – Henrykowi Sienkiewiczowi zachowane zostały pochodzące od autora przerywniki w tekście oryginalnym.

          Igor Siewierianin, Żeromski

        Igor Wasiljewicz Siewierianin (właśc. Łotariew, 1887-1941), autor sonetów Żeromski i Reymont był głośnym poetą na początku XX wieku. Po roku 1917 znalazł się na emigracji w Estonii. W roku 1934 wydał w Belgradzie zbiór sonetów pt. Medaliony, w których opiewał wybitnych światowych poetów, pisarzy i kompozytorów. Polskim twórcom poświęcił następujące sonety: Chopin, Eliza Orzeszkowa, Przybyszewski, Żeromski i Reymont

          Władimir Britaniszski, Leopold Staff. 1944 rok

        Władimir Lwowicz Britaniszski (1933-2015), poeta, prozaik, tłumacz i krytyk literacki był twórcą zafascynowanym literaturą polską, wybitnym znawcą i zasłużonym tłumaczem polskiej poezji XX wieku. Cenił i przekładał poezję Staffa, Przybosia, Iwaszkiewicza, Herberta, Miłosza, Różewicza i innych, Kilku polskich poetów (Staff, Iwaszkiewicz, Wirpsza, Broniewski) upamiętnił w swoich wierszach. Wielokrotnie odwiedzał Polskę i przyjaźnił się z wieloma polskimi poetami.

                                                                                                                           Jan Orłowski  

Pin It