Bogumiła Wrocławska
Bogumiła Wrocławska

          

Wiersz pamięci Witolda Hulewicza *

Dni przechodzą powoli, słoneczne

I dżdżyste, szary piach, ziemia,

Błoto rozjeżdżone,

Rozbite szkło zegarka,

Wypadłe z kieszeni

Lusterko, okulary zarzucone;

Tak pięknie jesienią

I las tak pachnie i drzewa

Są tak kolorowe,

A ciebie poeto

Popędzono przez szeregi

Psów i mundurów, gnano,

Szybciej, kolbą, uderzenie

Zgrzyt zamka,

Poeto Wilna

Zdobywco przestrzeni myśli-

A tam, tam, za lasem Rilke

Już w płaszczu,

Czekał na ciebie

Szybciej, jedziemy,

To daleko

 

*Witold Hulewicz urodzony w 1895 roku w rodzinie ziemiańskiej. Był poetą, tłumaczem i propagatorem w Polsce literatury niemieckiej. Przyjaźnił się z Rainerem Marią Rilke którego wiersze tłumaczył i wydawał po polsku.  Współtworzył z bratem Jerzym czasopismo „Zdrój”  w latach 1917 – 1922. Czasopismo to propagowało na gruncie polskim ekspresjonizm. Witold Hulewicz był pierwszym szefem działu literackiego Polskiego Radia, redaktorem programowym Rozgłośni Polskiego Radia w Wilnie. W roku 1935 przeniósł się do Warszawy. W Wilnie organizował tzw. środy literackie w celi Konrada w dawnym klasztorze Bazylianów, gdzie działa się akcja III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Rozstrzelany 12 czerwca 1941 roku w Palmirach przez Niemców.

 

                              

 

 

Motyw z Heideggera

Czas wokół mnie przechodzi splata

Dzień po nocy i dzień po dniu

Jak po deszczu świat trawy powietrze

Tak wstaję wypłukany wykształcony istniejący

Jesienią latem dążący do siebie

By stwarzać godziny w kropli wody

Być tą wodą w kropli

Być uciekać nie widzieć

 

Czasem ognie wieczorne patrzą

Jak idę coraz bardziej rozchodzony na drodze do siebie

Wielbią dróżkę wśród kwiatów którą

Być nie mogę już dłużej – bowiem

Rozchodzony idę by wielbi bycie

 

 

 

Kształt krystaliczny

Aktu oglądu intencji

Aktu w nieskończoności

Popatrzenia

Obok studni

Przejścia myśli

Bycie obok

Tak jak obłok pary

By

Być

 

 

 

 

Motyw z Gennadija Ajgiego

 

Drążę korytarze Alchemii

Zawsze sam wyznawca tajemny,

Sam złakniony czegoś

Ni śmiechu, ni życia,

Idąc ot tak,

Przez co i cień i inne dni

Tak to-

Drążę, drążę niedocieczony

Jak byt jest,

Jak jest

Jak,

I nieskończenie tęsknię

Nieskończenie

Nie wiem,

Że nie,

Nic

 

 

Moje nogi przechodzą do nowej

Cywilizacji wyrzucone z miast Eurazji

Krokiem tańca, marsza,

Szukam zaginionych

Szlaków plemion

Namiotów,

Przebiegam szlakiem stepu,

I pustyni oczy patrzą jak

Powietrze ucieka spod stóp,

Łapię dzień,

Zdobywam noc,

Świt,

Drzewa stają się zielone

Woda strumieniem,

Świadomość

Mną.

 

 

Pamięci Bekira Czobanzade poety tatarskiego Krymu zamordowanego przez NKWD  w 1938 roku

Winien jestem Tobie i my wszyscy Tatarzy,

Z ord północnych wyszli

Idący naprzeciw zagładzie,

Co oczy ma tura.

Winien jestem Tobie i my wszyscy Tatarzy,

Język i symbol, flagę

I samogłoski idące jak armia

Naprzeciw nicości.

 

Tym co odeszli, zginęli winien jestem

Ten wiersz i wielkość i przestrzeń

Jelenich rogów i traw

Stepu suchego latem,

Rzek wesołych, soli fal morskich,

Snów, snów

I raz jeszcze chorągwi

 

Złota tamga Girejów

Krymskich chanów w błękicie

Rozwiana na tle Nieba

A pod nią sen mój

W słońcu i zbożu jasny,

I idę naprzeciw przeznaczenia

I na koniec

A drzewa są zielone jak to

Latem,

Jak dziwne sztandary dawno

Zgasłych ludów co wyszły

Zdziwione z dziejów świata

Wynurzyły się z wodorostów

Historii śmiałe,

Same jedne

Tak sen to powiedział

Innym snom

 

 

Oniryczne portale

 

Buchara, starożytne miasto Baktrii,

Później stolica emiratu, siedziba władcy,

Miasto którego ruiny

Stoją wypalone słońcem

W moim śnie

Genetycznej pamięci,

Archetypicznych

struktur świadomości

Buchara, planeta

Onirycznej wyobraźni

Z portalami

Wśród których obudzę się

Po śmierci i zbliżą się

Do mnie postacie

Z którymi pójdę

Poza wszelkie horyzonty

Na północ

Albo

Na południe

 

 

 

Sonet o Krymie

 

            Pod powiekami jesteś kiedy oczy otwieram nad ranem,

            Twoje piaski, kamienie i morze, a z nieba oceanem

            Zdaje się spływać na mnie cisza jaka zalega w kosmosie,

            Ty jesteś tęsknotą, ja tęsknię i milczę  zarazem.

 

            Widzę twą dawną chwałę , pełnię, siłę i wielkość  ,

            I widzę twój upadek kiedy rosyjskim butem,

            Zdeptany poniżej godności , upadłeś bez czucia

            Na bruk w rosyjskie błoto, na twarz w rosyjski smród.

 

            Krymie – półwyspie chwały, miejsce Greków, Chazarów,

            Dawne państwo tatarskie kwitło na twojej ziemi,

            A jeszcze wcześniej królestwo kimeryjskiego Bosforu,

           

            Krymie który w poezji jesteś Maksa Wołoszyna,

            Poety, malarza którego  zabili bolszewiccy oprawcy

            Co teraz tuczą się  na Kremlu na nieszczęściu innych.   

 

 

 

Sonet o Maksymilianie Wołoszynie, poecie i malarzu

 

Zginęło państwo  Kimmerów tak jak Taurów  i Scytów,

Zginęło państwo tatarskie, przepadło carskie imperium,

A na Krymie błękitnym morzem i niebem i stepem,

Maluje Wołoszyn obrazy w swoim Koktebelu

 

Poeta, malarz, rysownik,  przyjaciel Tatarów,

Srebrny wiek rosyjskiej poezji on to wspólnie tworzył,

Zaszczuty przez bolszewików poeta wolnych stepów,

Swoją rudą czuprynę zawsze dumnie nosił,

 

Jak sztandar niewidzialny , twórczy wolnej sztuki,

Tej co nie ulega modom ani władzy,

Jak sztandar wolności który każdy nosi

 

W sobie w swojej dusz do końca, w pejzażach dzieciństwa,

Wołaniu matki, brzęczeniu pszczół miodnych,

Dróżkach leśnych przez mrówki wydeptanych.

 


 

Dr hab. Selim Chazbijewicz prof. UWM

      Curriculum vitae       

      

Chazbijewicz    Urodzony 17 listopada 1955 w Gdańsku. Chodził do Szkoły Podstawowej nr 58 im. Kazimierza Sołtysika w Gdańsku. Ukończył I Liceum Ogólnokształcące w Gdańsku im. Mikołaja Kopernika .Studia: Wydział Humanistyczny (obecnie Filologiczno-Historyczny) Uniwersytetu Gdańskiego, mgr filologii polskiej 1980; dr nauk politycznych 1992 (Wydział Nauk Społecznych UAM w Poznaniu). Doktor habilitowany nauk politycznych 2002 (Wydział Nauk Społecznych UAM w Poznaniu), profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie.

     Aktywny działacz na rzecz wspólnoty etnicznej polskich Tatarów. Współzałożyciel Związku Tatarów Polskich obecnie Związku Tatarów RP od 1992, prezes zarządu (rady centralnej) w latach 1997- 2006; członek Najwyższego Kolegium Muzułmańskiego Związku Religijnego w latach 1997- 2004, imam meczetu w Gdańsku w l. 1997- 2004, redaktor naczelny kwartalnika „Życie Muzułmańskie „ w latach 1986- 1990; redaktor naczelny „Rocznika Tatarów Polskich” w latach 1992- 2007 i od 2014.  W latach 2004- 2008 członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, w latach 1997- 2008 współprzewodniczący i współzałożyciel Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów.  

Byłem i jestem aktywnym działaczem na rzecz wspólnoty etnicznej Tatarów polskich  oraz międzyreligijnego dialogu katolicko- muzułmańskiego. W latach 1985-1990 byłem członkiem Komitetu Budowy Meczetu w Gdańsku, a także współzałożycielem Związku Tatarów Polskich, obecnie Związku Tatarów RP od 1992 roku. Pełniłem funkcję prezesa  zarządu (Rady Centralnej) w latach 1997-2006. Byłem członkiem Najwyższego Kolegium Muzułmańskiego Związku Religijnego w latach 1997-2004, imamem  meczetu w Gdańsku w latach  1997-2004, a  także redaktorem naczelnym kwartalnika Życie Muzułmańskie w latach 1986-1990. Byłem i jestem do tej pory  redaktorem naczelnym Rocznika Tatarów Polskich w latach 1992-2007 i od  roku 2014 przewodniczącym rady naukowej tego czasopisma. W latach 1997-2008 pełniłem funkcję współprzewodniczącego i współzałożyciela Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów oficjalnie uznanej przez Episkopat Polski. Celem powstania tej organizacji było pogłębienie dialogu międzyreligijnego na gruncie polskim. W okresie od 1999 do 2002 roku byłem konsultantem Departamentu Stypendiów i Nagród Ministerstwa Kultury  RP. Jednym z moich zadań  była materialna pomoc polskim pisarzom, znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. W latach 2002-2005 byłem członkiem zespołu konsultacyjnego d.s. mniejszości narodowych i etnicznych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a od 2005 do 2007 roku członkiem Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych przy Urzędzie Rady Ministrów RP. Ta funkcja pozwoliła mi na wypracowanie w ramach tej struktury mechanizmu funkcjonowania tatarskiej mniejszości etnicznej we współczesnym ustawodawstwie i praktyce administracji państwowej. Od 2004 do 2006 roku byłem także członkiem  Zespołu ds. Regionalnego Programu Przeciwdziałania Dyskryminacji Rasowej, Ksenofobii i Związanej z nimi Nietolerancji przy Wojewodzie Warmińsko-Mazurskim. Od 2011 roku do czerwca 2015 roku byłem wiceprzewodniczący Rady Programowej TVP Olsztyn, zaś od czerwca 2015 roku jestem  przewodniczącym Rady Programowej TVP 3 Olsztyn. Funkcja ta umożliwia w pewnym stopniu współkształtowanie programu lokalnej telewizji. Od 2008 do 2016 roku byłem członkiem  zespołu redakcyjnego miesięcznika regionalnego Debata w Olsztynie.  Czasopismo to współtworzy społeczną, lokalną opinię publiczną w Olsztynie, jest  także narzędziem społecznego lobbingu  wobec lokalnej administracji samorządowej. 

            W latach 2005-2008 prodziekan ds. nauki Wydziału Nauk Społecznych i Sztuki Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie, od lutego 2005 do  31.12.2009 zastępca dyrektora Instytutu Nauk Politycznych ds. nauki UWM, od roku 2003 do roku 2004 kierownik Zakładu a od 2005 Pracowni Polityki Społecznej, Narodowościowej i Wyznaniowej INP UWM.

           Członek Komitetu Nauk Politycznych PAN oraz wielu towarzystw naukowych, kulturalnych i społecznych.

           Autor siedmiu książek naukowych, ponad 150 artykułów naukowych, 6 książek poetyckich.

,

Pin It