portret-rodzinnyPradziadek Józef Rogiński z Nowogródka brał udział w powstaniu styczniowym. Po upadku, razem z żoną, wygnali ich na Sybir, do Tobolska na 5 lat. Ponieważ cały majątek skonfiskowali w Nowogródku, po 5 latach szczęście szukali już w Warszawie, gdzie wrócili w r. 1869.

Dzieci Józefa; Stefania,  Michalina (znana primabalerina Opery Warszawskiej), Stanisława (moja babcia) i Bogumił (malarz). Ich losy opowiada książka. Moja babcia wyszła za Władysława Waroczewskiego, który ukończywszy Warszawską Szkołę Sztuk Pięknych dalej studiował w Paryżu. Ponieważ babcia wyjechała za nim, moja matka urodziła się w stolicy Francji. Brat matki został w Warszawie. Dziadek Waroczewski był członkiem Legionów Polskich, w późniejszym okresie pracował w Polskiej Państwowej Loterii Klasowej. Został rozstrzelany podczas druguej wojny na ulicy Górczewskiej w r. 1943. Brat mojej mamy Witold Waroczewski aktor teatru Polskiego w Warszawie, został zamordowany w Auschwitz w r. 1942.

         Po wybuchu wojny w r. 1939 moja babcia i matka (była pracownycą Ministersa Skarbu), wyjechali z Polski na Węgry. Najpierw mieszkali w obozie koło Budapesztu, a potem zostali przewiezieni nad Balaton, do miasteczka Keszthely. Tu poznała mojego ojca, aptekarza Cséby’ego, którego wkrótce wysłali na front. Pod koniec roku 1944, iedy władzę przejeli węgierscy faszyści, moją babcię i matkę zabrali do obozu koło Wiednia, do Strasshof. Byli tam pół roku, ale przeżyli. Wrócili do Warszawy, ale matka znów wyjechała na Węgry do narzeczonego, do aptekarza Cséby, który akurat wrócił z niewoli angielskiej. Pobrali się w r. 1946.

         Jeden rozdział opowiada o starej rodzinie Cséby, o ich losach.

         Książka opisuje nie tylko historię rodziny, ale i te czasy w których ta historia się dzieje. Eksponuje kontakty polsko-węgierskie z XIX-XX stulecia w pierwszym rzędzie pomoc polakom ze strony węgierskiej podczas drugiej wojny światowej. Książka jest oparta na opowiadaniach rodzinnych (oral history) oraz na badaniach w archiwach, bibliotekach. Burzliwe losy rodziny osnute są na tle historycznych wydarzeń od powstania styczniowego do połowy ubiegłego stulecia.

 

Pin It