Krystyna HABRAT

 

OBY CI NIE BYŁO ŹLE 

 

  Zacznę od cytatu.

  " - Nikt nic złego o tobie nie może pomyśleć - mawiała matka. - Ale jesteś tak uprzejmy, tak wszystkim chcesz dogodzić, że źle ci będzie w życiu."

  Tytuł książki i autora podam niżej, licząc, że ktoś  się tym zainteresuje i uśmiechnie, bo sam jest  zanadto dobry i inni go lubią wykorzystywać.

 Wrócę do tego za chwilę.

   Kilka dni temu otworzyłam małą książkę, o której całkiem zapomniałam i przeleżała się na półce nie czytana. A jak długo, określi informacja, że to książka z mojej ulubionej serii Nike, i mając 237 stron "Nikowskiego" formatu,  kosztowała: 380 zł. 

 

  Ceny książek już inne, a nawet nie wiem, czy ukazuje się jeszcze seria Nike?  Wkoło mnie, na  40- tysięcznym  osiedlu wielkiej metropolii, nie ma już  ani jednej księgarni. A jak jestem w okolicach rynku,  to   ledwo powłócząc nogami zbyt mi śpieszno do domu, żeby wejść do księgarni i powolutku smakować rozłożone wkoło książki, a potem  ruszyć do kasy...

   Ale w czasach, kiedy kupiłam tę książkę, każdego niemal dnia wstępowałam po drodze do kilku księgarni, a jak nie znalazłam niczego do kupienia, wychodziłam  zawiedziona. Najczęściej jednak z książką.

  A dlaczego tej nie przeczytałam? Czy tylko dlatego, że tak wpasowała się na półce w szereg innych z serii Nike, że stała się niezauważalna? Nawet nie dlatego, że zawsze należałam do co najmniej dwóch bibliotek i wypożyczałam ile dali, a to należało przeczytać przez miesiąc. Z prolongaty korzystałam rzadko, bo to uchybiało mojej ambicji. Dlatego własne książki zostawały na potem. I znowu na potem.

  Jest jeszcze inny powód odkładania tej książki aż do zapomnienia. Ona wyszła w 87 roku. To były  czasy kolejek do pustych sklepów, gdzie  czasem coś rzucili: mięso, masło, niekiedy kawę lub jakiś papier. Czasem stało się długo nie wiadomo za czym, a tu  rzucono: brzydkie żakiety lub niepotrzebne nikomu maszynki elektryczne, i   należało to kupić, skoro się tyle wystało w kolejce. Wprawdzie w owym roku 87 było już niemal wszystko na kartki: cukier, mięso, buty, wódka, mydło, 1 czekolada na dziecko... ale kolejki nadal były. Czasem nawet po książki. Szczególnie encyklopedie i słowniki.

  A ja w kolejkę brałam zawsze książkę i czytałam.

  Wtedy też czekałam na ukazanie się w KAW-ie mojej pierwszej książki - zbioru opowiadań: "Sprzedawca karykatur". Czekałam, to i owo poprawiałam, i żyłam w emocjach debiutu.

  Najważniejszą jednak przyczyną, że nie sięgnęłam od razu po wspomnianą książkę było mało zachęcające słowo wstępne, że autor nawiązuje do sagi z odległych czasów i bohater, wielmoża... i  dramatyczna i krwawa walka o władzę, a dalej  ogólniki, historia, wojna, czyjaś śmierć... A ja lubię coś konkretnego o ludziach, ich codzienności z radością i troskami. 

  Dopiero ostatnio, gdy w ciepłe dni jesieni szukałam książki, która zmieści się w torebce i nie zmęczę się jej dźwiganiem, znalazłam tą. Lubię sobie poczytać na ławce w parku. Potem różne miejsca kojarzą mi się z czytanymi tam książkami.  Kiedyś tato zabierał mnie, nastolatkę,  do lasu i zbierał grzyby, rzadkie pośród sosen,  a ja na jakimś pniaku  przy ścieżce sobie czytałam. Dotąd pamiętam tamtych autorów: Hemingway, Hardy i pisarze skandynawscy... i wielu innych już zapomnianych... Wtedy to było? Nie wtedy?

  Ale wracam do cytatu z książki o zbyt uprzejmym chłopcu. Przeglądając internet, raz po raz stwierdzam ze zdumieniem, że ludzie coraz mniej dbają o formę, o zasady. Ton zaczynają nadawać osobnicy butni, mający w nosie, czy są choć odrobinę kulturalni. Przecież muszą odepchnąć łokciami tych dobrze wychowanych słabeuszy. Zrobić karierę po trupach! Poradniki wpajają, że trzeba najpierw pokochać samego siebie,  nauczyć się  każdemu odmówić, gdy o coś poprosi. Dalej  te początkowo słuszne zasady bywają wykoślawiane tak, że  wiara we własne siły staje się  egoizmem, a asertywność -  chamstwem.

  Tylko ja już o tym nieraz pisałam. Broniłam wrażliwych. Broniłam  nawet przed ich własną wrażliwością.  Każdy wie, że nadmierna wrażliwość utrudnia życie. Takiego wszystko w koło kole, parzy, jakby się znalazł wśród pokrzyw czy ostów. Nawet   towarzystwo takiej osoby jest męczące dla innych, bo nieustannie trzeba dbać o byle słowo, żeby czymś niechcący takiego nie urazić.  On przecież w każdym najniewinniejszym zdaniu dopatruje się przytyku do siebie i zaraz się naburmusza. Bywa i gorzej.

  Nie chce mi się dziś pisać o tym znowu. Za oknem jesiennie mglisto i szaro. Trzeba o czymś pozytywnym!

  A co jest najlepsze na jesienne chandry i szarugi? Oczywiście książki! Powieść lub opowiadania w ręku, a obok kawa, czekoladki i czerwony liść klonu, przyniesiony z parku...

  Teraz znowu cytat, jakiego się tu nie spodziewałam,  z książki, od której zaczęłam:

  "Ravnkel pokazał Einarowi dom, księgozbiór na piętrze - półka przy półce, tytuł przy tytule, co najmniej pięć tysięcy tomów.

  Czy on to wszystko czytał?

  Niedorzeczne pytanie. W każdym razie książki tu były, mógł je czytać, kiedy tylko zechciał. Wykształcenie to nie tylko wiedza, wykształcenie to także i przede wszystkim dostęp do wiedzy, która może być człowiekowi akurat potrzebna, to posiadanie wielkiej biblioteki - jakichś pięciu tysięcy tomów czy coś koło tego.

 - Kocham moje książki - powiedział Ravnkel. - Być rolnikiem znaczy być wszechstronnie w pełni wykształconym człowiekiem. Rolnik bez książek to zły rolnik - jakiś chałupnik czy biedaczyna, który dłubie na swoim skrawku ziemi, doi dwie krowiny, jarzyna parę jagniąt i tuczy świątecznego prosiaka pomyjami z kuchni. Nie można być prawdziwym rolnikiem bez książek."

Nie dodam nic więcej. Ani do tych, którzy boją się książek na półkach, bo gromadzi się tam kurz,  a mieszkanie zatraca estetyczną czystość linii. Ani do tych, którzy jak ja wciąż gromadzą książki i wciąż są niesyci czytania. I wciąż poszukują tej jednej, najważniejszej książki. A ona składa się z setek tomów na ich półkach.

  A książka, do której dziś z wielka przyjemnością nawiązuję to: OPOWIEŚĆ O SAMIE.  Autor: PER OLOF SUNDMAN.

  Nie przeczytałam jej jeszcze. Dopiero zaczynam, bo wtedy w parku było tak  złociście i słonecznie, jak to w najpiękniejszy dzień jesieni, że ledwo ją otworzyłam i patrzyłam w dal na drzewa, na spacerujących ludzi, którzy zdejmowali kurtki, swetry i wystawiali twarze ku słońcu. Teraz cieszę się, że ta książka chyba jest nieco inna niż wstęp to z powagą zapowiadał. Taka jak lubię, o ludziach, ich codzienności, smutkach i radościach. Co jedzą, jak pracują i jak odpoczywają w niedzielę. A ten wielmoża z dawnych czasów i krwawa historia? No, zobaczymy... Będzie tam przecież ten uprzejmy i dobry chłopak, o którego matka się tak martwi, że za bardzo stara się wszystkim dogodzić. Ona z pewnością wie, że wszystkim nie dogodzi i szczególnie takim dobrym, uprzejmym, wszyscy mają wszystko za złe, bo się takich nie boją, a chcę ich wykorzystać na każdym kroku. On, Einar, siedemnastoletni, już wyruszył w drogę, szukając pracy u bogatego gospodarza, który ma wielki księgozbiór i lubi sobie odpocząć, leżąc na trawie z gołymi nogami.

 

Pin It